Tích cực tham gia xây dựng chính sách, pháp luật

Trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, đặc biệt trong lĩnh vực lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, ngày càng đặt ra những yêu cầu cao hơn.

Nghị trường Quốc hội không chỉ là nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân, mà còn là không gian phản biện chính sách, hoàn thiện thể chế và khẳng định chất lượng tư duy hoạch định chính sách của đội ngũ đại biểu.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV.

Là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp lớn nhất của các luật gia trên cả nước, trong những năm qua, nhiều cán bộ, hội viên của Hội Luật gia Việt Nam đã được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội. 

Với nền tảng chuyên môn sâu về pháp luật, kinh nghiệm thực tiễn phong phú và sự gắn bó chặt chẽ với đời sống xã hội, các đại biểu là luật gia đã và đang phát huy vai trò quan trọng tại nghị trường, đóng góp trực tiếp vào quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao chất lượng hoạt động giám sát và quyết định các vấn đề hệ trọng của đất nước.

Ông Nguyễn Khánh Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, ĐBQH khoá XVI.

Không chỉ tham gia với tư cách là những đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri, đội ngũ đại biểu Quốc hội là hội viên Hội Luật gia Việt Nam còn mang đến nghị trường một cách tiếp cận mang tính hệ thống, khoa học và chuẩn mực về chính sách pháp luật. Những ý kiến phát biểu, tranh luận của các đại biểu luật gia thường có chiều sâu, bám sát thực tiễn, góp phần làm rõ những vấn đề còn vướng mắc, bất cập trong dự thảo chính sách, pháp luật, qua đó nâng cao tính khả thi và hiệu quả của các quyết sách khi được ban hành.

Thực tế, dấu ấn của các đại biểu Quốc hội là luật gia, lãnh đạo, hội viên Hội Luật gia Việt Nam luôn hiện diện rõ nét qua nhiều nhiệm kỳ. Có thể kể đến các đồng chí: nguyên Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Phạm Quốc Anh, đại biểu Quốc hội khóa XII; nguyên Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Văn Quyền, đại biểu Quốc hội khóa XIV; Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Việt Nam Trần Công Phàn, đại biểu Quốc hội khóa XV; Phó Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Hữu Chính, đại biểu Quốc hội khóa XV; Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc, đại biểu Quốc hội khóa XVI… Cùng với đó là đông đảo các luật gia là đại biểu Quốc hội tại các địa phương, đã và đang đóng góp trí tuệ, tâm huyết vào hoạt động lập pháp và giám sát của Quốc hội.

Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, ĐBQH Trần Công Phàn – Phó Chủ tịch thường trực Hội Luật gia Việt Nam đã có nhiều dấu ấn nổi bật tại nghị trường thông qua những đóng góp trách nhiệm, sâu sắc và giàu tính thực tiễn trong công tác xây dựng pháp luật.

Ông đã tích cực tham gia thảo luận, góp ý đối với nhiều dự án luật và nghị quyết quan trọng như dự thảo Nghị quyết về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản trong các vụ án hình sự; dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; dự án Luật Căn cước công dân (sửa đổi); dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi)… 

ĐBQH Trần Công Phàn tham gia góp ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV.

Đồng thời, ông cũng tham gia đóng góp ý kiến vào các báo cáo công tác của Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cũng như các nội dung về phòng, chống tội phạm, thi hành án và phòng, chống tham nhũng và nhiều dự án luật quan trọng khác. 

Không chỉ dừng lại ở hoạt động thảo luận, ĐBQH Trần Công Phàn còn thể hiện vai trò, trách nhiệm qua việc tham gia các phiên chất vấn và trả lời chất vấn trên nghị trường, góp phần làm rõ nhiều vấn đề cử tri quan tâm.

Là đại biểu Quốc hội các khóa XIV, XV và tiếp tục trúng cử ĐBQH khóa XVI, Luật gia Phạm Văn Hòa – Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Đồng Tháp cho rằng, trải qua 71 năm hình thành và phát triển, vai trò, vị thế của Hội Luật gia Việt Nam ngày càng được khẳng định. Đội ngũ hội viên đã tích cực tham gia đóng góp vào việc xây dựng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là trong lĩnh vực lập pháp - nơi thể hiện rõ nhất vai trò của đội ngũ luật gia.

ĐBQH Phạm Văn Hòa trao đổi với PV Đời sống và Pháp luật bên hành lang Quốc hội.

Theo ông, trong giai đoạn hiện nay, các đại biểu Quốc hội là luật gia giữ vị trí quan trọng trong việc tham gia xây dựng pháp luật, phản biện chính sách và đóng góp ý kiến tại nghị trường đối với những vấn đề lớn của đất nước. Với lợi thế chuyên môn, các đại biểu luật gia không chỉ tham gia sâu vào quá trình thẩm tra, chỉnh lý dự thảo luật, mà còn đóng vai trò tích cực trong hoạt động giám sát tối cao, góp phần bảo đảm tính tuân thủ pháp luật trong quản lý Nhà nước.

"Vai trò của Hội Luật gia tại nghị trường trước hết thể hiện ở việc tham gia xây dựng, góp ý trong công tác lập pháp. Các hội viên tích cực phối hợp với cơ quan soạn thảo, các Ủy ban của Quốc hội và các đại biểu khác trong việc phản biện, hoàn thiện dự thảo luật, bảo đảm khi được thông qua, các đạo luật thực sự đi vào cuộc sống, được người dân đồng thuận và tổ chức thực hiện hiệu quả", ông Phạm Văn Hòa nhấn mạnh.

Không chỉ dừng lại ở nghị trường, các đại biểu Quốc hội là luật gia còn phát huy vai trò của mình tại địa phương thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Đặc biệt, việc hướng tới các nhóm yếu thế và những đối tượng chịu tác động trực tiếp của chính sách đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Đồng thời, thông qua quá trình tiếp xúc cử tri và hoạt động thực tiễn, các đại biểu cũng kịp thời ghi nhận những bất cập, vướng mắc để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật.

"Các đại biểu Quốc hội là luật gia cần tiếp tục phát huy vai trò, tích cực tham gia góp ý, phản biện đối với các dự thảo luật thuộc lĩnh vực mình am hiểu; đồng thời chuyển tải đầy đủ tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của cử tri vào quá trình xây dựng pháp luật, bảo đảm các quy định được ban hành sát thực tiễn, đúng và trúng yêu cầu phát triển", ông Hòa cho biết thêm.

Đưa tiếng nói của giới luật gia vào hoạt động của Quốc hội

Dưới góc độ một đại biểu Quốc hội nhiều khóa (khóa XII, XIII), ông Trần Ngọc Vinh - nguyên Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hải Phòng cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật ngày càng trở nên cấp thiết. Theo tinh thần chỉ đạo của Đảng, pháp luật phải thực sự trở thành công cụ hữu hiệu để điều chỉnh các quan hệ xã hội, đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống.

Từ thực tiễn hoạt động nghị trường, ông Vinh nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục đổi mới quy trình xây dựng pháp luật, kịp thời sửa đổi, bổ sung những quy định không còn phù hợp, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, vai trò của các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là các đại biểu là luật gia, có ý nghĩa rất quan trọng.

Ông Trần Ngọc Vinh - nguyên Chủ tịch Hội Luật gia Thành phố Hải Phòng.

Theo ông, ngoài kiến thức tổng hợp, mỗi đại biểu Quốc hội cần có sự am hiểu sâu sắc về pháp luật để tham gia hiệu quả vào quá trình lập pháp. Đối với các đại biểu đang công tác trong hệ thống Hội Luật gia Việt Nam vốn là những người trực tiếp làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm thực tiễn phong phú càng cần phát huy thế mạnh chuyên môn, đóng góp tích cực vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật theo đúng định hướng của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

"Tôi kỳ vọng các đại biểu Quốc hội là luật gia sẽ tiếp tục phát huy vai trò, đưa tiếng nói của giới luật gia vào hoạt động của Quốc hội; đồng thời, bằng năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn, đóng góp thiết thực vào công tác xây dựng pháp luật, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đất nước", ông Trần Ngọc Vinh bày tỏ.

Có thể khẳng định, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao đối với hệ thống pháp luật và quản trị quốc gia, đội ngũ đại biểu Quốc hội là hội viên Hội Luật gia Việt Nam tiếp tục giữ vai trò quan trọng tại nghị trường. 

Những dấu ấn mà các đại biểu luật gia tạo dựng không chỉ thể hiện ở chất lượng các ý kiến phát biểu, mà còn ở chiều sâu tư duy pháp lý, tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó chặt chẽ với thực tiễn đời sống.

Phát huy truyền thống của Hội Luật gia Việt Nam, với bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần phụng sự, các đại biểu Quốc hội là luật gia sẽ tiếp tục đóng góp xứng đáng vào việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, vì mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Hoàng Bích